Nieuwsbrief Prevent Agri – juni 2020
Deze periode is elke landbouwer druk bezig met het binnenhalen van hooi. Binnen enkele weken volgt ook het stro. De extreme droogte van de afgelopen maanden in combinatie met het gebruik van landbouwmachines zorgen echter voor een reëel risico op het ontstaan van brand. Ook de aanwezigheid van grote hoeveelheden brandbaar materiaal, zoals hout, stro, hooi of isolatiemateriaal in combinatie met de opslag van allerhande landbouwmachines zorgen ervoor dat een beginnende brand zich zeer snel kan verspreiden op het bedrijf. Zowel op het veld als tijdens de opslag op het bedrijf kunnen maatregelen genomen worden om deze risico’s te verminderen.
Opslag van hooi en stro vormen een risico
Problemen elektrische installaties
Met stip staan elektrische problemen op de eerste plaats als oorzaak van het ontstaan van stalbranden. Het is dan ook van fundamenteel belang en tevens wettelijk verplicht om de laagspanningsinstallatie 5-jaarlijks te laten keuren door een externe dienst voor technische controle. Niet alleen de elektrische installatie op het landbouwbedrijf is onderhevig aan een verplichte controle, ook de landbouwmachines moeten periodiek gecontroleerd worden. Zorg ervoor dat de elektrische installaties conform zijn aan de voorschriften en laat werkzaamheden steeds uitvoeren door een erkend vakman. Daarbovenop moeten de elektrische installaties regelmatig visueel gecontroleerd worden.
Oververhitting landbouwmachines
Tijdens de oogstperiode worden de machines intensief gebruikt. Deze hoge belasting, vaak in combinatie met hoge omgevingstemperaturen en de aanwezigheid van het droge en bijgevolg brandbare oogstmateriaal, kunnen zelfs tijdens het oogsten of het transport een brand veroorzaken. Het is dan ook belangrijk dat landbouwvoertuigen regelmatig onderhouden worden en draaiende machines niet onbeheerd achtergelaten worden. Ook de bewegende onderdelen van de oogstmachine houden een brandrisico in indien er zich oogstresten tussen de onderdelen bevinden. Zorg ervoor dat de beschermkappen steeds aanwezig zijn en vervang deze bij beschadiging.
Andere aandachtspunten zijn:
Zelfontbranding
Zelfontbranding (broei) is een proces waarbij een hoeveelheid brandbare stof tot ontsteking komt zonder voorafgaande warmtetoevoer van buitenaf. Dit proces wordt door heel wat factoren beïnvloed, onder meer de aard van het materiaal (eiwitgehalte, ouderdom), het vochtgehalte (vooral tussen 20 en 40%), de persdichtheid, het volume, het oppervlak en de stapeling van het materiaal en de omgevingstemperatuur. Hooibroei komt vooral binnen zes weken na het oogsten voor.
Zorg voor een voldoende droging van biologisch materiaal (zoals hooi, stro, vlas) op het veld vooraleer de oogst binnen te halen en op te slaan. Onvoldoende gedroogd materiaal kan in de loods verder gedroogd worden door een drooginstallatie.
Het is belangrijk dat de balen binnen 2-4 uur na het oprapen en persen ervan gewikkeld worden om het begin van mogelijke oververhitting in de baal te voorkomen. Het wikkelen in een folie zorgt er namelijk voor dat er geen verse zuurstof aangevoerd wordt. Een goed principe kan het wikkelen zijn binnen:
Eisen opslagplaats
In geen geval mogen machines, brandbare vloeistoffen en vaste stoffen opgeslagen worden in dezelfde ruimte als het hooi en stro. Het gebruik van een strozolder is eveneens af te raden, beter gebeurt de opslag in een aparte ruimte. Hou deze ruimte vrij van stof en vermijd de opslag van andere materialen. Zorg dat deze opslagplaats afdoende bescherming biedt tegen regen, zodat de opgeslagen balen hooi en stro niet nat worden. De opslagplaats staat idealiter op enige afstand van andere gebouwen.
Besluit
De combinatie van de opslag van grote hoeveelheden brandbare materialen, machines en vaak verouderde elektrische installaties, zorgen voor een verhoogd brandrisico. Jaarlijks worden verschillende land- en tuinbouwbedrijven getroffen door een brand, met vaak verregaande financiële gevolgen. In sommige gevallen is de schade zo groot dat heropbouw niet meer mogelijk is, waardoor het voortbestaan van het bedrijf in het gedrang komt. Dit risico kan echter significant ingeperkt worden door enkele gerichte acties zoals de 5-jaarlijkse keuring van de laagspanningsinstallatie, het vermijden van de stockage van de machines in de opslagloods en het onderhoud van de machines. Een algemeen rookverbod zowel op het bedrijf als tijdens de oogstwerkzaamheden zijn eveneens sterk aan te raden.
In een volgende nieuwsbrief wordt er dieper ingegaan op de organisatie van het landbouwbedrijf om de brandveiligheid te verhogen.
Bekijk de brochure: Brandpreventie in land- en tuinbouw
Een brand op je landbouwbedrijf kan grote gevolgen hebben. Gelukkig kan je met enkele gerichte maatregelen al heel wat risico’s beperken.
Prevent Agri bundelde, in samenwerking met en met de steun van Provincie Oost-Vlaanderen, praktische tips in een handige flyer. Je ontdekt hoe je brand kan voorkomen, hoe je de verspreiding ervan beperkt en waar je op moet letten bij onder meer elektrische installaties, brandblussers, evacuatie en brandveilig (ver)bouwen.
Benieuwd hoe je jouw bedrijf brandveiliger maakt zonder dat het handenvol geld hoeft te kosten?
Open de flyer en ontdek de tips!
Liever een gedrukt exemplaar? De flyer is ook beschikbaar in fysieke vorm.
Neem contact op met ons en we sturen je graag enkele exemplaren op.
Infosessie brandpreventie in Geraardsbergen
Op 25 januari organiseert Prevent Agri een eerste infosessie in Geraardsbergen om landbouwers te sensibiliseren rond brandpreventie. Tijdens deze infosessie zetten we in op concrete, praktische tips waarmee landbouwers de brandveiligheid op hun bedrijf kunnen verbeteren.
Binnenkort volgt meer informatie over deze infosessie. Landbouwers zullen er ook de flyer in fysieke vorm kunnen verkrijgen.
Met deze samenwerking willen we land- en tuinbouwers informeren over brandrisico’s, sensibiliseren rond preventieve maatregelen, en begeleiden naar praktijkgericht advies op maat van hun bedrijf.
Lees het eerdere persbericht over deze samenwerking.
in samenwerking en met de steun van Provincie Oost-Vlaanderen
Het vogelgriepvirus duikt weer op verschillende plaatsen in België op. Vogelgriep is een ernstige ziekte bij vogels en kan in uitzonderlijke gevallen ook mensen besmetten, vooral bij intensief contact zonder bescherming.
Voor pluimveehouders en andere professionelen die in contact komen met zieke of verzwakte vogels is het belangrijk om altijd de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) te dragen bij verhoogde sterfte of een vermoeden van vogelgriep:
✔️ FFP2-masker
✔️ Ruimzichtbril
✔️ Wegwerphandschoenen of neopreen/ nitril handschoenen die gedesinfecteerd kunnen worden
✔️ Een coverall of ‘full body suit’ die weggegooid kan worden of kan worden gewassen en gedesinfecteerd
✔️ Reinigbare en desinfecteerbare laarzen
Wanneer vogelgriep wordt vastgesteld of vermoed, brengt het Departement Zorg in kaart wie contact had met de dieren en volgt het deze personen op voor eventuele symptomen.
Lees de volledige brief vanuit Departement Zorg
De campagne ‘Modder op de weg’ is opnieuw gestart. Dit jaar al voor de 26ste keer. Op 18 september werd in het gemeentehuis van Wielsbeke, dit jaar gastgemeente, het officiële startschot gegeven.
De campagne werd in 2000 opgestart na een dodelijk verkeersongeval door modder op de weg. Sindsdien vielen er geen dodelijke verkeersslachtoffers meer door modder op de weg. Een belangrijk resultaat, maar tegelijk een reden om de reeds gemaake inspanningen verder te zetten.
Want de omstandigheden veranderen. Daarom werd de campagne dit jaar verder aangepast op basis van de aanbevelingen die tijdens de 25ste editie werden geformuleerd.
Dat die aanpak werkt, blijkt onder meer uit cijfers van hulpverleningszone Fluvia. Een minderheid van de tussenkomsten voor het reinigen van het wegdek is vandaag nog toe te schrijven aan landbouwwerkzaamheden. Dat is een duidelijk signaal dat landbouwers de richtlijnen steeds beter toepassen.
Toch blijft voorzichtigheid noodzakelijk.
Ben je verantwoordelijk voor modder op de weg?
Ook lokale besturen spelen hierin een belangrijke rol. Heel wat West-Vlaamse gemeenten stellen waarschuwingsborden ter beschikking via een uitleendienst of verkopen ze tegen een beperkte vergoeding.
Tijdens het persmoment waren naast de diensten van de gouverneur en gemeente Wielsbeke ook de Lokale Politie, hulpverleningszone Fluvia, Prevent Agri, Boerenbond en Verfaillie-Leroy aanwezig.
De Gouverneur van West-Vlaanderen nodigt uit.
Op 12 november 2026 organiseert de Gouverneur van Provincie West-Vlaanderen, met de medewerking van Stad Ieper opnieuw een infosessie rond brandpreventie in landbouwbedrijven.
We hopen opnieuw heel wat land- en tuinbouwers te mogen verwelkomen in het Aurisgebouw in Ieper.
Als sprekers verwelkomen we Brandweer Westhoek en Boeren op een Kruispunt en er zullen een aantal partners aanwezig zijn met een infostand.
Inschrijvingen en/ of vragen over deze infosessie?
Contacteer dounia.lecoutre@west-vlaanderen.be
Brand kan op een landbouw- of tuinbouwbedrijf in korte tijd grote schade veroorzaken. Daarom slaan de Provincie Oost-Vlaanderen en Prevent Agri de handen in elkaar om de groene sectoren nog beter te ondersteunen bij brandpreventie.
Met deze samenwerking willen we land- en tuinbouwers bewust maken van de belangrijkste brandrisico’s op hun bedrijf en hen praktische handvatten aanreiken om die risico’s te beperken. Daarbij gaat de aandacht naar zowel klassieke risico’s, zoals elektrische installaties, opslag van brandbare materialen en werkzaamheden met hittevorming, als naar nieuwe uitdagingen zoals de inzet van batterijen, zonnepanelen en energieopslag. Brandrisico’s volledig uitsluiten is niet mogelijk, maar met gerichte (organisatorische) maatregelen kan de kans op een brand aanzienlijk worden verkleind.
Lees hier het volledige persbericht.
Als het kwik hoog oploopt, is het af te raden om zwaar inspannend werk te verrichten. Werken onder de brandende zon houdt u minder lang vol dan bij een temperatuur van 20 graden. Ook in de kas kan de hitte je parten spelen, ook al omdat hier de temperatuur 5 tot 6 graden hoger kan zijn dan erbuiten.
Hoe werk ik verstandig bij warm weer?
Hoe bescherm ik me het beste tegen de zon?
Wanneer moet ik extra oppassen?
Bij welke symptomen moet ik alert zijn?
Het gevaarlijke van warmte is dat sommige lichamelijke reacties hierop soms zo geleidelijk aan ontstaan, dat je deze niet meer voelt aankomen. Het is belangrijk om de volgende symptomen in de gaten te houden: hoofdpijn, misselijkheid, vermoeidheid, duizeligheid, flauwte, snelle hartslag en spierkrampen. Deze klachten kunnen wijzen op een tekort aan vocht en uiteindelijk tot uitdroging leiden. Deze klachten kunnen eerder ontstaan als je slecht of geen vocht vasthoudt, zoals bij diarree. Ook het drinken van veel koffie en alcohol werkt vochtafdrijvend.
Wanneer is er sprake van een zonnesteek?
Van zonnesteek is sprake bij de volgende symptomen: veel zweten, bleek zien, hoofdpijn, duizeligheid, braken, spierkrampen, soms flauwvallen, snelle oppervlakkige pols, ernstige vermoeidheid, slap voelen.
Wat moet ik doen bij een zonnesteek?
Bron: Stigas
Speelterreinen moeten uitdagend én veilig zijn. Daarom ontwikkelde Prevent Agri een praktische gids die landbouwers ondersteunt bij het veilig ontwerpen en beheren van speelomgevingen.
Een vraag die we regelmatig krijgen:
Mag ik speeltoestellen aakopen voor particulier gebruik en moet ik deze jaarlijks (laten) keuren?
Speeltoestellen voor particulieren mogen aangekocht worden, mits jaarlijkse risicoanalyse. Indien de speeltoestellen voldoen aan de normen EN 1176 en EN1177, is een risicoanalyse niet verplicht. Een jaarlijkse risicoanalyse van het speelterrein is echter wel verplicht. Dit mag de bedrijfsleider zelf uitvoeren en kan via de tool: veiligheid van speeltoestellen en speelterreinen.
Een speelterrein mag bovendien enkel uitgebaat worden wanneer aan de algemene veiligheidsverplichtingen voldaan is. Dit betekent ondermeer:
Meer weten? Download de "gids voor speelterreinen” (pdf)
In de groene sectoren kunnen zowel de werkgever als de werknemer(s) in contact komen met asbest tijdens de werkzaamheden. Door asbest dat nog aanwezig is op het eigen bedrijf of doordat er asbest wordt gevonden op een werklocatie (werf, perceel…). We splitsen deze twee situaties op: enerzijds asbest op het eigen bedrijf en anderzijds asbest op locatie, dat verwijderd wordt via ‘eenvoudige handelingen’.
Verwijdering van het asbest heeft de prioriteit. Als dit niet mogelijk is, zijn fixeren, onderhoud of herstel tijdelijk toegelaten indien deze een betere bescherming bieden in afwachting van verwijdering.
Het opstellen (wanneer de inventaris voor een eerste maal wordt opgemaakt) of uitbreiden (voor de start van de werkzaamheden die kunnen leiden tot blootstelling van asbest) van een asbestinventaris moet gebeuren door een expert in asbestinventarisering. Ook het actualiseren van deze inventaris dient door deze expert te gebeuren na bepaalde werkzaamheden (bvb: verwijdering of inkapseling van het asbest of het vinden van nieuwe asbesthoudende materialen). Werkgevers mogen dit dus niet zelf uitvoeren zonder erkende expertise. Inventarissen opgemaakt vòòr 19 december 2025 blijven geldig.
Kan wel door de werkgever gebeuren: de jaarlijkse beoordeling door middel van visuele inspectie van de toestand van het asbest en het asbesthoudend materiaal.
Werkgevers en werknemers in ondernemingen die sloop- en verwijderingswerkzaamheden uitvoeren van asbesthoudende materialen (ook methode van de eenvoudige handelingen).
Opgelet! Indien op diezelfde locatie na de verwijderingswerkzaamheden nog werknemers kunnen worden blootgesteld aan asbest, geldt dit ook voor zelfstandigen zonder personeel!
Bijvoorbeeld: een zelfstandige zonder personeel verwijdert asbestplaten uit de tuin, maar nadien komt een andere firma mét werknemers op diezelfde locatie een zwembad installeren, dan valt deze zelfstandige eveneens onder de nieuwe wetgeving rond asbest.
Ondernemingen (ook zelfstandigen) die asbest verwijderen via de techniek van de “eenvoudige handelingen” moeten:
Pas na opname op de officiële lijst mogen deze werken worden uitgevoerd.
Meldingsprocedure opname lijst
Alle werkzaamheden waarbij werknemers aan asbest kunnen worden blootgesteld (ongeacht de gebruikte techniek), moet de werkgever minstens 15 dagen vóór de aanvang melden:
Als de startdatum en/of de duur van werkzaamheden wordt gewijzigd na de initiële melding, dient dit zo snel mogelijk gemeld en gemotiveerd te worden aan TWW.
Bij hoogdringende werken kan een spoedmelding gebeuren, maar enkel mits schriftelijk akkoord van TWW.
Alle werknemers die asbest verwijderen of slopen, inclusief werfleiders, moeten vooraf een basisopleiding volgen:
Daarnaast is een jaarlijkse bijscholing verplicht. Zonder geldige opleiding mogen deze werkzaamheden niet worden uitgevoerd.
Het begrip tijdelijke of mobiele bouwplaats wordt omschreven als elke bouwplaats waar civieltechnische werken of bouwwerken worden uitgevoerd.
Voorbeelden van werkzaamheden op een TMB:
Deze opleiding is verplicht voor iedereen die op een bouwplaats aanwezig is.
Je hoeft deze opleiding niet te volgen als je voldoet aan één van onderstaande voorwaarden:
Duur van de opleiding: 8 uur
Wanneer twee of meer aannemers gelijktijdig of achtereenvolgens werkzaamheden op een bouwplaats uitvoeren, is coördinatie van de werkzaamheden van alle op de bouwplaats aanwezige personen verplicht, zowel tijdens het ontwerpfase als tijdens de uitvoeringsfase.
In deze situatie dient de opleiding voor coördinatorverplichte werken gevolgd te worden. Inschrijven voor deze opleiding kan via Eduplus: basisopleiding veiligheid in kader van de wetgeving tijdelijke en mobiele werkplaatsen.
Indien het gaat over een TMB met slechts 1 aannemer, is er geen coördinator én is het volgen van bovenstaande opleiding niet verplicht. In dat geval kan de bedrijfsleider of preventieadviseur de opleiding rond veiligheid op tijdelijke en mobiele bouwplaatsen zelf geven. Deze presentatie is gratis en vrij te gebruiken: veiligheidsopleiding tijdelijke en mobiele bouwplaatsen.
Wist je dat UV-straling in het voorjaar (april, mei en juni) al zeer sterk kan zijn, ook al voelt het nog niet zo warm aan? Hierdoor wordt het risico vaak onderschat.
UV-stralen zorgen ervoor dat onze huid sneller veroudert en verbrandt, en kunnen huidkanker veroorzaken. Hoe hoger de UV-index, hoe schadelijker de straling. Vanaf index 3 moeten beschermende maatregelen genomen worden, dus ook op bewolkte of frissere dagen.
Wie in de groensector werkt, is extra blootgesteld aan deze stralen. Bescherming is dus essentieel.
Hoe jezelf beschermen tegen de zon?
in samenwerking met Boeren op een Kruispunt
Een helder hoofd en een sterk gemoed zijn minstens zo belangrijk als een goed werkende tractor. Tijdens deze lezing gaan we dieper in op hoe mentaal welzijn bijdraagt aan veiligheid en efficiëntie op het landbouwbedrijf. Want wie goed in zijn vel zit, werkt aandachtiger, voorkomt ongevallen en draagt bij aan een gezonde werkomgeving.
Kom luisteren, delen en versterken.
Bekijk de volledige getuigenis van landbouwer Patrick
Download de presentaties:
Op 19 november 2025 verzamelden zo’n 90 landbouwers in Ardooie voor een infosessie rond brandpreventie en asbest. Het initiatief kwam van de gouverneur en de dienst landbouw van West-Vlaanderen en de gemeente Ardooie, in samenwerking met Prevent Agri, Hulpverleningszone Midwest en OVAM. Met steun van Inagro en Boerenbond.
Heb je deze interessante infoavond gemist? Geen nood: je kan hieronder de presentaties van de sprekers alsnog bekijken:
Philippe Dobbels en Sandy Gheldof uit Meulebeke zetten sterk in op veiligheid, efficiëntie en ergonomie op hun bedrijf. Hun nieuwe preipelmachine – uniek in Vlaanderen – is uitgerust met tal van slimme veiligheidsmaatregelen die het werk veiliger én vlotter maken.
“Veilig werken verdien je zo terug — minder letsels, meer efficiëntie.”
Lees hier hun inspirerend verhaal!
Het gevaar van mestgassen wordt onderschat, ook door ervaren mensen. Ieder jaar vallen hierdoor nog slachtoffers. Daarom even kort de veiligheidsmaatregelen tijdens het mixen van mest.
Maak ze tot een vaste routine!
Bekijk eveneens de handige en overzichtelijke brochure die aangeeft waar mestgassen gevaar kunnen opleveren in een varkens- en melkveestal (Prevent Agri in samenwerking met Fedagrim).
Het gevaar van mestgassen wordt onderschat, ook door ervaren mensen. Jaarlijks vallen hierdoor nog slachtoffers. Slechts 1 ademteug kan al voldoende zijn om bedwelmd te raken of zelfs de dood te veroorzaken.
Bekijk de pakkende getuigenis op een Iers melkveebedrijf waar het bijna misliep:
Hoe handelen bij een ongeval met mestgassen?
❌ Ga nooit de mestopslag in: ga een persoon in nood nooit zelf achterna.
Enkel personen die voorzien zijn van onafhankelijke ademvoorziening (perslucht) mogen de ruimte betreden!
✅ Verwittig de hulpdiensten (bel 112).
✅ Schakel bij het mixen de mixer onmiddellijk uit.
✅ Ventileer maximaal en open alle mogelijke openingen.
✅ Zorg indien mogelijk voor de toevoer van zoveel mogelijk verse lucht via een overdrukventilator of compressor.